Werkgevers staan voor toenemende uitdagingen rondom inzetbaarheid en verzuim. Door personeelstekorten, hogere werkdruk, mentale belasting en een snel veranderende werkomgeving, onder meer door AI, is het moeilijker medewerkers duurzaam inzetbaar te houden. Tegelijkertijd stijgt de AOW-leeftijd, waardoor werknemers langer vitaal moeten blijven.
Preventie is dan ook belangrijker dan ooit. Bedrijven die actief sturen op welzijn, vitaliteit en re-integratie zien aantoonbaar minder verzuim en lagere kosten. Leidinggevenden spelen hierin een cruciale rol: zij kunnen vroegtijdig signalen herkennen en het gesprek aangaan. Het gemiddelde werkvermogen in Nederland daalt, en slechts een derde van de werkenden heeft een uitstekend werkvermogen.
Het ziekteverzuim blijft structureel hoog. Mensen melden zich vaker ziek en vallen langer uit. Vooral stress gerelateerd verzuim neemt toe en vormt inmiddels een groot deel van alle verzuimdagen.
Oorzaken zijn o.a. werkdruk, emotionele belasting, financiële zorgen en problemen in de privésituatie. Stress, burn-out en mentale klachten komen steeds vaker voor, vooral bij werknemers tussen de 25 en 35 jaar. Ook mantelzorg en overgangsklachten zijn groeiende, maar vaak onzichtbare oorzaken van uitval.
Casemanagers zien dat veel verzuim te voorkomen is door eerdere gesprekken, open communicatie en het bespreekbaar maken van signalen. Generatieverschillen en gebrekkige communicatie zorgen regelmatig voor wrijving en uitval. Training van leidinggevenden maakt aantoonbaar verschil.
De WIA-instroom bereikt ook een nieuw hoogtepunt door psychische klachten, werkdruk, vergrijzing en een mismatch tussen werknemersvaardigheden en functie-eisen. Dit zet het UWV zwaar onder druk, met oplopende wachttijden. Nieuwe maatregelen, zoals versimpelde beoordelingen voor 60-plussers en “praktisch beoordelen”, moeten verlichting bieden.
Oplossing
Voor werkgevers ligt de sleutel bij preventie: meten van verzuim, investeren in vitaliteit, ondersteuning van leidinggevenden en tijdig inschakelen van interventies. Door een open cultuur, aandacht en vroeg signaleren blijven medewerkers gezonder, gemotiveerder en beter inzetbaar, en daalt het verzuim.